Nieuwsbrieven

april 2011

DE DIGITALE NIEUWSBRIEF UIT DE DORPSKERK IN DURGERDAM

 

verschijnt: onregelmatig

redactie: ds Pieter Lootsma

contact en kopij: This email address is being protected from spambots. You need JavaScript enabled to view it.

websites: www.dorpskerkdurgerdam.nl en www.pieterlootsma.nl (tijdelijk ‘uit de lucht’)

bankrekening voor betalingen en giften: 474934 t.n.v. Dorpskerk Durgerdam

 

kerkdiensten

vrijdag 22 april                 Goede Vrijdagavond (19.30 uur)             voorganger: ds Pieter Lootsma                                                                                                              organist: Chris Helfensteijn(+Cantorij)

zondag 24 april                Paasmorgen                                                    voorganger: ds Pieter Lootsma

organist: Simon Plemp

m.m.v. Laura Krale, trompet

zondag 8 mei                    gezamenlijke dienst met Ransdorp/Holysloot in Holysloot

zondag 29 mei                 Nico ter Linden leest Nescio                     voorganger: ds Pieter Lootsma

organist: Simon Plemp, m.m.v.

de Cantorij o.l.v. Chris Helfensteijn

zondag 12 juni                  Pinksteren                                                        voorganger: ds Pieter Lootsma

organist: Niek Hermanides, m.m.v.

Liesbeth van der Blom, dwarsfluit

zondag 26 juni                  schilderijen van Galerie De Opsteker   voorganger: ds Arnoldien van Berge                                                                                                   organist: Chris Helfensteijn

(+Cantorij)

 

bij de diensten

Deze week is het de Stille Week waarin wij halt houden bij het lijden, de kruisiging en uiteindelijk de opstanding van Christus. In Durgerdam komen we bij elkaar op de avond van Goede Vrijdag en op Paasmorgen. In de dienst op Goede Vrijdag maken we onze eigen Johannes Passion: wij lezen het lijdensverhaal uit het evangelie naar Johannes en wisselen de verschillende fragmenten af met het zingen van liederen en het luisteren naar door de Cantorij gezongen koralen uit de Johannes Passion van J.S. Bach. Ik houd van deze dienst (die om 19.30 uur begint!) vanwege de ingetogen eenvoud die toeleidt naar het vrolijke feest op de Paasochtend.

Met Pasen komt Laura Krale onze zang met trompetgeschal begeleiden. Mooier kan het niet op de Paasmorgen!

Zondagmorgen 29 mei wordt heel bijzonder. De schrijver Nescio zwierf veel rond in het Waterland en schreef graag over wat het landschap en de vergezichten over zee in hem opriepen. Durgerdam wordt in zijn proza geregeld met name genoemd. In deze dienst zal Nico ter Linden in het bijzonder deze fragmenten komen voordragen. Ik zal een korte inleiding houden over de religieuze ervaringen die de natuur in mensen kan oproepen. In mijn overweging zal ik mijmeren over de vraag in hoeverre deze en dergelijke religieuze ervaringen al dan niet verwijzen naar de god van de Bijbel.

Veertien dagen later vieren we Pinksteren. En op zondagmorgen 26 juni zal in de dienst waarin ds Arnoldien van Berge voorgaat een tentoonstelling van Galerie de Opsteker centraal staan. Het betreft voornamelijk schilderijen van een aantal Spaanse kunstenaars. Ik verwacht dat het buitengewoon de moeite waard zal blijken te zijn!

kerkenraad

Tijdens ons Paasontbijt op zondagmorgen 10 april heb ik Elise Aimée Doulkahar-Till bevestigd als lid van de Kerkenraad van de Dorpskerk. Mevrouw Doulkahar woont in Ilpendam maar voelt zich al sinds jaar en dag bij onze kerk betrokken.

vaar ia

vrijheid van godsdienst

Het grondwetsartikel waarin de vrijheid van godsdienst wordt gegarandeerd is weer volop in het nieuws. Het wordt met veel lawaai van stal gehaald om te beletten dat er een einde komt aan rituele slachtmethodes. Tegelijkertijd tekent zich een Kamermeerderheid af die het artikel lijkt te willen schrappen. Dat baart mij zorgen, vooral vanwege het argument dat onze godsdienstvrijheid veilig gesteld zou zijn met ons recht op vrije meningsuiting. Alsof dat hetzelfde is als godsdienstvrijheid!

Laat ik voorop stellen dat ik geen rechtsfilisoof ben. Misschien beperkt dat mijn recht van spreken want het gaat hier per slot van rekening om een juridisch beginsel. Maar ik ben wel theoloog. En burger van dit land dat mij ter harte gaat. En daarom denk ik te weten waar het in de godsdienst in wezen om gaat én dat wij in een democratie als de onze niet zonder een gegarandeerde vrijheid van godsdienst kunnen.

Wij hebben zo langzamerhand een wel erg beperkt idee van wat godsdienst is. De godsdienst maakt geen integraal onderdeel meer uit van de cultuur. Wij hebben haar opgesloten in stoffige, zelfingenomen kerken en door iedereen gewantrouwde moskeeën. Dit heeft tot gevolg dat wie niet kerkelijk is, ook niet meer godsdienstig heet te zijn. Dat is een misverstand. Godsdienstigheid is het in de weer zijn met de vraag naar wat en wie ik ben en naar wat werkelijk waar en waarachtig is. De grote godsdiensten bieden ons hiervoor van oudsher het nodige gereedschap: wonderlijk mooie, poëtische verhalen, muziek en andere kunstuitingen, rituelen en, last but not least, een vaak eeuwenoude vrijplaats om op afstand van het gewoel van de wereld de eigen bronnen in gesprek te brengen met wat er uit vroeger tijden aan waarheid is overgeleverd. Maar het is beslist niet zo dat wie om welke reden dan ook geen toegang heeft tot deze gereedschapkist, ook niet van tijd tot tijd met de grote, hierboven genoemde vragen zou stoeien. Het leven maakt het nu eenmaal onontkoombaar dat wij dat doen. Anders verliezen wij onszelf wat zich op den duur vertaalt in een kleurrijke verscheidenheid aan pathologische beelden.

Het artikel over de vrijheid van goddienst staat niet alleen pal voor de vrijheid om deze zoektocht te ondernemen, het staat bovendien pal voor de bescherming van de integriteit van waar deze zoektocht de zoeker brengt.

Een aardig en aansprekend voorbeeld hiervan is de al eeuwenlange weigering van doopsgezinden om, zoals dat heette, ‘in dienst te gaan’. Doopsgezinden hadden en hebben de diepe overtuiging dat het opnemen van wapens tegen een ander mens of volk uit den boze is. Zij konden daar onmogelijk aan mee doen. En hoe reageerde de Nederlands overheid? Deze respecteerde dat, zelfs in de jaren dat ons land in oorlog was. Er werd ruim baan gemaakt voor gewetensbezwaarden. Zij konden de dienstplicht met een beroep op onze vrijheid van godsdienst ontlopen.

Dat we mogen zeggen wat we denken is een zondermeer kostbare verworvenheid. Maar van oneindig veel meer betekenis is het dat wij mogen zijn wie wij zijn! De vrijheid van godsdienst garandeert ons de vrijheid om anders te zijn, zelfs als dat indruist tegen het belang van onze overheid. Vrijheid van godsdienst wil zeggen dat de overheid haar totalitaire neiging om iedereen in dezelfde mal te willen vormen zal moeten onderdrukken. De staat zal, met andere woorden, telkens een stap terug doen om mij de ruimte laten mijn leven zo in te vullen als mijn geloof (of mijn geweten) mij dat ingeeft. Ik zou hier grotere woorden kunnen gebruiken: zij biedt mij de ruimte om mijn roeping te volgen, om koers te zetten in de richting van wat ik als mijn bestemming zie en zelfs om een vorm te vinden voor dat waarin ik anders ben dan de meerderheid. Wie ooit heeft moeten vechten om te worden wie hij is en om te zijn wat hij is, weet wat de waarde hiervan is.

Ik sluit niet uit dat u vindt dat ik het begrip godsdienst wel erg oprek. Misschien hebt u daarin gelijk. Maar dan hooguit te dele. Want, zoals gezegd, godsdienst houdt zich bezig met de vraag naar wie ik werkelijk en uiteindelijk ben. Zij wil mij bij mijn meest eigen bronnen brengen.

Waar het op neer komt is dat wij met elkaar het principe hoog moeten houden dat de mensen er niet voor de samenleving zijn maar dat de samenleving er voor de mensen is.

Om snelle critici te vlug af te zijn, besluit ik met de opmerking dat ik mij realiseer dat ik hier een spanningsveld schets. Telkens opnieuw zal de vraag aan de orde komen wat zwaarder moet wegen: dat wat maatschappelijk opportuun is óf de vrijheid om ons geloof te belijden en vorm te geven? Roepen wij met elkaar een halt toe aan een manier van slachten waarvan duidelijk is dat hij dierenleed veroorzaakt of onthouden wij ons van iedere bemoeienis met deze met godsdienstige argumenten verdedigde tradities uit hoofde van onze vrijheid van godsdienst?

Misschien is het juist dat spanningsveld waar wij zuinig op moeten zijn. Mij lijkt het in elk geval ten ene male onwenselijk toe te geven aan het verlangen dat spanningsveld op te heffen door een wetsartikel te schrappen. Het zal er, zolang wij met elkaar samen willen leven en elkaar ernstig willen nemen, op aan komen dat wij het juist in dat spanningsveld uithouden.

PL, april 2011