Nieuwsbrieven

december 2010

DE DIGITALE NIEUWSBRIEF UIT DE DORPSKERK IN DURGERDAM

 

jaargang 1, nummer 2

verschijnt: onregelmatig

redactie: ds Pieter Lootsma

contact en kopij: This email address is being protected from spambots. You need JavaScript enabled to view it.

websites: www.dorpskerkdurgerdam.nl en www.pieterlootsma.nl

 

Hierbij ontvangt u de tweede Digitale Nieuwsbrief uit de Dorpskerk in Durgerdam. Met deze Nieuwsbrief hopen wij met name diegenen te bereiken die niet in Durgerdam wonen maar zich desondanks betrokken voelen bij wat zich in en rond de Dorpskerk afspeelt. In deze Nieuwsbrief treft u een overzicht aan van de komende (Kerst!) vieringen en een enkel woord over lopende activiteiten. In de rubriek Vaar-ia kunt u twee columns van Pieter Lootsma lezen.

diensten en andere activiteiten

12 december 2010 (Adventsontbijt)voorganger:Ds Pieter Lootsma       organist: Chris Helfensteijn (+Cantorij)

24 december 2010 (Kerstavond)     voorganger: Ds Pieter Lootsma       organist: Peter Rigter (zie toelichting)

25 december 2010 (Kerstochtend) voorganger: Ds Pieter Lootsma       organist: Chris Helfensteijn (+Cantorij)

31 december (Oudejaarsavond)     voorganger: Laurens ten Wolde      organist: Chris Helfensteijn (+Cantorij)

9 januari 2011                                   voorganger: Henk Baars                   organist: Niek Hermanides

30 januari 2011                                 voorganger: Ds Pieter Lootsma       organist: Simon Plemp (+Cantorij)

13 februari 2011                                               voorganger: Geke van Schuppen     organist: Simon Plemp

27 februari 2011                                               voorganger: Ds Pieter Lootsma       organist: Chris Helfensteijn (+Cantorij)

13 maart 2011                                    voorganger: Ds Mirjam Elbers        organist: Simon Plemp

Alle diensten beginnen om 10.30 uur. De dienst op Kerstavond  begint om 20.00 uur en die op Oudejaarsavond om 19.30 uur.

 

Adventsdienst

Op zondagmorgen 12 december is het Advent in de Dorpskerk. De kerk zal er dan anders uitzien dan u gewend bent. In plaats van in de gebruikelijke rijen zullen wij aan tafels plaatsnemen. Tijdens de dienst zult u uitgebreid de gelegenheid krijgen met elkaar te praten en bovendien het een en ander te drinken en te eten.

De gedachte hier achter is tweeërlei. In de eerste plaats hopen wij door met elkaar aan tafel te gaan een verbondenheid uit te drukken. Het met elkaar eten is in de Bijbel bij uitstek het beeld van gezamenlijkheid. Het kan zelfs nog sterker worden uitgedrukt: in het samen ‘de maaltijd gebruiken’ wordt iets zichtbaar van hoe God zich deze wereld voorstelde toen hij hem maakte. Bij die gedachte zullen wij in de aanloop naar Kerstmis dan ook stilstaan.

In de tweede plaats lijkt ons deze vorm een goede manier om elkaar wat beter te gaan leren kennen. Wij hopen dat de verschillende vogels van zo diverse pluimage zich uitgenodigd zullen weten!

De dienst zal ongeveer een uur duren. Er zal een Adventsverhaal gelezen worden, kort worden gepreekt en weer mooi worden gezongen door zowel kerkgangers als Cantorij. Kinderen zijn zeer welkom.

 

Kerstdiensten

En dan is het alweer Kerstmis. Op de avond van de 24-ste december zal ons een uitgebreid en veelkleurig programma worden voorgeschoteld. Zoals intussen traditie is, zal de Zanggroep Durgerdam een aantal liederen ten gehore brengen. Het uit Amsterdam afkomstige ensemble Contrès zal stukken spelen van Telemann en Andriessen. Pieter Lootsma zal het Kerstevangelie lezen en een Kerstverhaal vertellen. En, last but not least, alle bezoekers krijgen uitgebreid de gelegenheid om gezamenlijk Kerstliederen te zingen. Na afloop wordt een glas glühwein geschonken.

Op Kerstochtend staat ons ook de nodige verrassingen te wachten. Een aantal leerlingen van Nina Muntinga uit Durgerdam zal de dienst met gitaarmuziek opluisteren. Maar ook de andere kinderen die al dan niet met hun ouders de kerk bezoeken, krijgen alle gelegenheid om van zich te laten horen. Er zullen verschillende muziekinstrumenten beschikbaar zijn waarmee zij onder leiding van Chris Helfensteijn een eerste lied zullen kunnen begeleiden. Tijdens de preek is er achter in de kerk een eigen activiteit voor hen. Chris Helfensteijn zal het orgel bespelen en leiding geven aan onze onvolprezen Cantorij. Komt allen!

 

themadiensten 2011

In principe worden er iedere maand twee diensten (vieringen) gehouden in de Dorpskerk: op de tweede en op de laatste zondag van de maand. De diensten op de laatste zondag van de maand zijn met elkaar verbonden door een gemeenschappelijk thema. In het nu bijna afgelopen jaar was dat ‘muziek’. Op heel uiteenlopende manieren is er in deze diensten muziek gemaakt en er hebben verschillende soorten muziek geklonken.

Het komend jaar zal het thema ‘muziek’ worden verbreed. We willen op de laatste zondagen in de maand naast de muziek ook andere kunstvormen en -uitingen een plaats geven. U kunt denken aan de beeldende kunsten, dans, poëzie, literatuur en noemt u maar op. Steeds zal er een verband worden gelegd tussen de godsdienstige traditie waarin wij staan en de kunst(-vorm) die op de betreffende zondag centraal staat.

Hoewel het programma grotendeels rond is, staan er nog een paar zondagen open. Deze zullen in de komende weken zeker opgevuld gaan worden. Maar mocht het zo zijn dat u een inspirerend idee hebt voor een dienst waarin kerk en kunst met elkaar verbonden worden, dan bent u van harte uitgenodigd dit te laten weten.

U kunt er van op aan dat u via deze Nieuwsbrief en de e-mails die voorafgaand aan een dienst verzonden worden op de hoogte zult worden gehouden.

gespreksgroepen

Intussen zijn er twee gespreksgroepen van start gegaan. Een ‘ochtendgroep’ en een ‘avondgroep’. Beide groepen zullen in de loop van de komende maanden een keer of vijf, zes bij elkaar komen. We maken per keer een afspraak voor de volgende bijeenkomst. Tijdens de bijeenkomsten lezen we telkens een verhaal over Abraham. Het aardige van deze verhalen is dat de alle grote thema’s uit de Bijbel er in worden behandeld. En bovendien delen wij deze verhalen met niet alleen de joden maar ook met de moslims. Door deze verhalen te lezen krijgen wij dus deel aan opmerkelijk wijd verbreid  gedachtegoed.

 

vaar de ark van Noach - schaalmodel ia

 

1) Vorige maand werd ik gevraagd een column te schrijven voor het maandblad Woord en Dienst,

een soort vakblad voor predikanten. Mijn column zou moeten passen in een serie van predikanten die allemaal vertellen wie of wat God voor hen is. Hieronder volgt mijn bijdrage:

‘Al heel lang geleden heb ik me aangewend om geen antwoord meer te geven op de vraag of ik in God geloof. En niet omdat ik geen antwoord op die vraag heb, maar omdat de vraag niet klopt. Want op de vraag of ik in God geloof, is maar één antwoord mogelijk: ‘Ik wil jou daar met plezier iets over vertellen als jij mij eerst heel precies uitlegt wie of wat jij met dat woordje god bedoelt.’ Om hetzelfde anders te zeggen: de god van de vraagsteller is maar zelden dezelfde als de god waar ik wat mee heb. Dat verschil moet eerst worden ontmaskerd voordat een zinnig gesprek mogelijk is. Maar al te vaak blijkt de god van de vraagsteller in mijn beleving een volstrekte karikatuur te zijn.

Hoewel, een nuancering is hier op zijn plaats. Want naarmate ik ouder wordt, zijn deze karikaturen mij minder vreemd. Zo praat ik intussen veel gemakkelijker over God als ware hij die man met een baard die vanaf een wolk het reilen en zeilen van met name mijzelf met milde goedheid gade slaat. Maar wanneer iemand anders met deze zelfde fantasie komt aanzetten, ben ik altijd op mijn hoede.

Misschien zit het verschil wel daarin dat ik het zonder reserve een fantasie noem en het ook zo beleef. Een bijna provocerende en een beetje ondeugende fantasie, zelfs. Ik ben altijd bang dat mijn gesprekspartners het beeld veel ernstiger nemen.

Maar ik moet ter zake komen. De vraag die aan mij gesteld werd, was om in maximaal 450 woorden te vertellen wie God voor mij is. Voorwaar een aardige vingeroefening! Nadenkend over wat ik zou kunnen schrijven, drong tot mij door dat ik het begrip God verbind met tamelijk uiteenlopende ervaringen, gevoelens, verhalen, beelden en wat dies meer zij. En dat ik het niet zo erg nodig vind deze op één noemer te brengen. Ik speel er graag mee en hoop daarin een zekere onbevangenheid te bewaren. Toch heb ik geprobeerd zo’n noemer te vinden en in alle voorlopigheid onder woorden te brengen. Mijn denken over en ontmoetingen met God brengen mij bij het besef van mijn eigen betrekkelijkheid. God is het spiegelbeeld daarvan. Betrekkelijkheid is een relationeel begrip. Het veronderstelt dat er iets of iemand níet betrekkelijk is. en die- of datgene spreekt mij op momenten aan en noem ik God. Het zou jammer zijn als wat ik nu ga zeggen bombastisch of hoogdravend zou klinken want dat zou afbreuk doen aan de tere kwetsbaarheid van de ervaring die er aan ten grondslag ligt, maar alles ‘hier beneden’ verwijst naar hem.’

Pieter Lootsma, november 2010

 

2) Welke functies de kerk in de moderne samenleving allemaal mag hebben verloren, zij is en blijft

in elk geval de schatbewaarder van een enorm aantal verhalen die diepe sporen hebben nagelaten in onze cultuur. Onze manier van naar de wereld kijken is mede bepaald door hoe er in die verhalen naar de wereld gekeken wordt. Zij hebben ons aan een bewustzijn geholpen dat van invloed was en is op hoe onze samenleving is ingericht. Maar bovendien kunnen die verhalen helpen om boven onszelf te worden uitgetild. Door ons met die verhalen te verbinden wordt ons isolement doorbroken omdat wij deel krijgen aan een traditie die onze beperktheid verre overstijgt. Een oudere mevrouw vertelde mij daarvan onlangs een mooi voorbeeld.

Zij was kerkelijk opgevoed. Maar, zoals dat gaat, in de loop van de jaren was de kerk meer en meer naar de achtergrond gedrongen. En van kerkgang was al zo lang zij zich kon herinneren geen sprake meer.

Nu is zij 88 jaar oud. In het afgelopen jaar had zij een dochter verloren. Tot haar verbazing kon ze daar betrekkelijk goed mee omgaan. Het verdriet was dragelijk. Het enige dat haar dwars zat was het feit dat haar dochter een aantal kinderen had van allemaal verschillende vaders. Zij had dat altijd al ingewikkeld gevonden maar ze had nooit een krimp gegeven. Maar nu koste het haar bijna te veel moeite om contact te houden met haar kleinkinderen die allemaal families hadden die geen familie van elkaar waren. Zij begon haar dochter verwijten te maken. En, gek genoeg, maakte zij zich zorgen over hoe het nu met haar zou zijn. Zou zij rust hebben kunnen vinden na dat chaotische leven waarin zij zoveel mensen pijn berokkend heeft?

Een paar weken voordat ik haar opzocht, had een jeugdvriendin een weekend bij haar gelogeerd. Het had deze vriendin zo aardig geleken om op zondagmorgen samen naar de kerk te gaan, net zoals zij dat in hun jonge jaren zo dikwijls gedaan hadden. Eenvoudig zou dat niet zijn, want zij waren beiden slecht ter been. Maar na wat geaarzel besloot zij dat dat dan maar moest gebeuren. Waarom ook niet? Ze zou er niet minder van worden.

De dienst kwam haar aanvankelijk al te bekend voor. Ze begreep eigenlijk al meteen waarom zij nooit meer was gegaan. Hoe was het toch mogelijk dat er in al die jaren niets veranderd leek te zijn: de monotonie, de clichés in het gebed, de trage liederen met hun ontoegankelijke teksten. Ze besloot de dienst rustig uit te zitten en vooral geen verwachtingen te hebben.

De dominee kondigde aan het verhaal te zullen lezen over de zondares die de voeten van Jezus wast. Zij vertelde mij niet eens naar het verhaal te hebben geluisterd. Dat was ook niet nodig want ze bleek het vrijwel uit haar hoofd te kennen. En de preek die er op volgde had zij überhaupt niet gehoord. Net zo min als de rest van de dienst. Maar toch was zij, om het maar zo te zeggen, de hemel dankbaar dat zij die ochtend daar in die kerk had gezeten. Waarom? Omdat er zich een soort wonder voltrok op het moment dat de predikant begon voor te lezen.

De vrouw uit het verhaal, de zogenaamde zondares, dringt het huis binnen waarin Jezus zit te eten. Zij wil zijn voeten van Jezus te wassen en deze vervolgens zalven met mirre. Dat kan begrepen worden als een teken van grote eerbied en respect, van overgave zelfs. De allemaal mannelijke tafelgenoten van Jezus beginnen te sputteren. Of hij wel weet wat de reputatie van deze vrouw is? Moet hij zich wat deze vrouw wil laten welgevallen?.

Jezus laat het zich inderdaad welgevallen. Hij laat het zich zelfs welgevallen als zij zijn door haar natgehuilde voeten met haar lange, loshangende haren afdroogt.  Dat is een veelbetekenende toevoeging. Want alleen dames met losse zeden hebben los hangende haren.

Lucas besluit dit verhaal met een parabel waarin Jezus duidelijk maakt dat wie veel liefde betoont, veel zal worden vergeven.

En toen gebeurde het. De verdrietige, oude moeder bij wie ik op bezoek was had niet de zondares uit het verhaal voor zich gezien, maar haar eigen dochter. Haar dochter was iemand die altijd alles in het werk stelde het anderen naar de zin te maken. Eigenlijk was dat de eigenschap die haar leven zo in de war geschopt had. Haar grote hart was haar valkuil geweest. Zij kon geen nee zeggen en ze wist geen grenzen te trekken. Als Jezus dat allemaal begreep en de vrouw uit het verhaal vooral haar goede bedoelingen toerekent, dan hoeft zij zich toch ook geen zorgen te maken of haar dochter goed terecht gekomen is? Opeens werd zij overvallen door een besef van grote rust, geluk en zelfs dankbaarheid. Vanaf dat moment had zij letterlijk vrede met de veel te vroege dood van haar ingewikkelde dochter.

Ooit, intussen heel lang geleden, had het verhaal van de zondares die de voeten van Jezus zalft een thuis gevonden in haar ziel. En op die wonderlijke morgen in die vreemde kerk liet dat verhaal zich wakker kussen als een prinses in een sprookje.

Pieter Lootsma, december 2010